Hart uit, hoofd aan!

In dit blog deel ik deel 3 van het thema: Gevolgen van jong ouderverlies. Het als kind jong verliezen van een ouder is een klus op latere leeftijd. Veel jong ouder ‘verliezers’ maken een scheiding tussen gevoel en verstand: hart uit en hoofd aan! Vaak worden gevoelens niet geuit omdat ze verstopt zitten achter een dikke deur. Ik zou wel willen, maar ik weet niet hoe, hoor je vaak. Niet op willen vallen, het de ander naar de zin maken.

Luisteren, luisteren, luisteren

Na zoveel jaar nog terug gaan om verder te kunnen vereist moed en lef heb ik al eerder beschreven. Dan is het zo fijn om mensen om je heen te hebben die troost bieden. Maar wat is troost eigenlijk. Troosten is trouw, vertrouwen, trust, nabij blijven. Het is meedoen in het verdriet! Zwijgen en in een blik, een aanraking, signalen van hoop, veiligheid en vertrouwen laten ervaren. Het is samen worstelen, zoeken en hopen. Het is het verdriet durven benoemen. Troosten is leven met de vragen waarop geen antwoorden mogelijk zijn. Ook kinderen hebben troost nodig. Een luisterend oor, zonder oordeel. Manu Keirse beschrijft zo mooi in zijn boek, dat troosten is als: luisteren en als je geluisterd hebt, luister dan en als je uitgeluisterd bent, luister! Gevoelens hebben een functie en moeten worden gerespecteerd, eerder dan gecontroleerd, of geëlimineerd. Het zijn geen ongewenste bijproducten van het verlies zelf.

De tijd geneest geen wonden!

De tijd geneest geen wonden. Bij heel veel mensen leeft deze overtuiging. Verdriet is geen ziekte die moet genezen en verlies gaat nooit over. Verdriet is de keerzijde van liefde die altijd blijft. Bij jong ouderverlies gaat het erom dat je terug durft te gaan naar de herinneringen. Wat betekende de ouder voor je? Hoe is het verder gegaan? Wat heb jij gedaan om jezelf staande te houden? Wat heeft het je opgeleverd? Wat heb je ingeleverd? Stap voor stap teruggaan om verder te kunnen. Rouwen om wat onderweg verloren is gegaan. Je overleden ouder alsnog beter leren kennen. In woorden, beelden en muziek weer toegang te krijgen tot je hart. Om de reis van je hoofd naar je hart en je gevoel te maken.

Jonge kinderen en emoties

Bij een verlies komen veel emoties los. Bij (jonge) kinderen is het de klus om samen te onderzoeken welke emoties dit zijn. Kinderen schrikken van herinneringen en dromen. Hebben in hun hoofd vaak vragen die ze niet altijd durven stellen. Zeker niet aan de overgebleven ouder om hem of haar niet te belasten. In hun hoofd kunnen beelden en vragen een eigen leven gaan leiden en tot overtuigingen gevormd worden. Kinderen helpen verkennen van deze emoties en vragen, herinneringen en beelden helpt hen om emoties te kunnen handelen. Zich bewust te worden en er niet van te schrikken. Volwassenen kunnen helpen woorden en/of beelden te vinden waarin kinderen zich herkennen. Aan de slag met je lijf waarin de schrik soms ook zo opgeslagen kan liggen. Blijven kijken en luisteren naar dat wat zich aandient! Kinderen gaan van verdriet naar spel. Het ene moment tranen van verdriet en het andere moment kunnen schateren van de lach met vriendinnetjes, of juichen op het voetbalveld na die ene goal.

Achter al mijn woorden

Achter al mijn woorden ben ik zo sprakeloos

En achter al mijn grootheid, zo klein, zo bijna broos

Achter al mijn maskers verschuilt zich mijn gezicht,

en achter al mijn duister- vermoed ik toch- het licht.

Achter al mijn afweer moet ongerept bestaan

een kind in mij vergeten-

wie roept het bij zijn naam?

Hein Stufkens

Verder lezen

Wie meer wil lezen over hoe we anderen kunnen troosten, is het boek van Manu Keirse aan te bevelen. Titel: Helpen bij verlies en verdriet. Een gids voor het gezin en de hulpverlener. Een heel leesbaar boek en dus niet alleen voor professionele hulpverlener.